Onderstaand zijn enkele delen uit een interessant artikel dat gepubliceerd werd in de Tubantia.
‘De gedachte dat rijke Nederlanders relatief meer belasting betalen, klopt niet. Mensen met een laag inkomen zijn een even groot deel van hun inkomen kwijt.
Wie meer verdient, kan een groter deel van zijn inkomen afdragen aan de belasting. Voor de meeste Nederlanders is dat sinds jaar en dag geen punt. Ook rechtse partijen kunnen ermee leven. Daarom heeft de inkomstenbelasting oplopende tarieven, tot maximaal 52 procent.
Maar nu komt het: hogere inkomens betalen helemaal niet meer belasting. Ze betalen net zo veel als lagere inkomens, gemiddeld zo’n 40 procent van hun inkomen.
En het is al sinds jaar en dag zo. Flip de Kam, hoogleraar Openbare Financiën aan de Rijksuniversiteit Groningen, zocht het begin jaren negentig uit. En onlangs deed hij dat samen met Rens Trimp van het Centraal Bureau voor de Statistiek opnieuw. In beide gevallen is de conclusie hetzelfde: Nederland heeft géén progressief belastingstelsel, waarbij de belastingdruk oploopt met het inkomen.
Dat dat niet tot politiek Den Haag lijkt doorgedrongen, noemt De Kam ‘verbazingwekkend’. ”Men zou beter kunnen weten.” Dat rechts er de ogen voor sluit, is misschien te begrijpen. Zo zei premier Rutte onlangs dat in Nederland de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen, en dat er dus geen enkele reden is het toptarief van inkomstenbelasting te verhogen, zoals de PvdA voorstelde. Maar dat links het erbij laat zitten, begrijpt De Kam niet. ”De PvdA heeft in 2000 nog meegewerkt een de verlaging van het toptarief van 60 naar 52 procent. Terwijl men dus al had kunnen weten hoe het zat”.
(…)
Wat De Kam heeft gedaan is niet alleen naar de inkomstenbelasting kijken, zoals politiek Den Haag doet. Mensen betalen immers veel meer belastingen en premies. Zoals sociale lasten en zorgpremies, en btw en accijnzen over hun aankopen. Ook worden ze aangeslagen voor gemeentelijke belastingen, milieubelastingen, motorrijtuigenbelasting en meer.
Dit geheel aan collectieve lasten hebben De Kam en Trimp voor het overgrote deel toegerekend naar inkomensgroepen. Met name de indirecte belastingen (btw, etc) en zorgpremies blijken voor mensen met een laag inkomen veel zwaarder te wegen. Dat lijkt misschien gek, omdat iemand met een hoger inkomen waarschijnlijk meer en duurdere spullen koopt en meer brandstof verbruikt. Maar als percentage van het inkomen tikt het voor lagere inkomens veel harder aan.
Gevolg: de oplopende lijn die in de inkomstenbelasting zit, wordt tenietgedaan. In feite heeft Nederland gewoon al lang een vlaktaks. ”Alleen voor de één procent allerhoogste inkomens geldt dat niet” zegt de Kam.
(…)
De cijfers kunnen van groot belang zijn voor de discussie over extra bezuinigingen. Als het kabinet zou besluiten de btw of accijnzen te verhogen, zou dat de lagere en middeninkomens onevenredig hard treffen. Invoering van een vlaktaks, zoals bepleit door het CDA en sommige in de VVD en zelfs de PvdA, zou nog veel ingrijpender zijn. De Kam: ”Je gaat dan een van de weinige belastingen met een progressief tarief, de inkomstenbelasting, platter maken. Zelfs als je voor de allerhoogste inkomens een hoger tarief invoert, zoals het CDA voorstelt, betekend dat een enorme lastenverlichting voor de hogere en middeninkomens”.’
Als je het stelsel écht progressief wilt maken: ”Verhoog het hoogste tarief naar 60 procent. Beperk daarnaast allerlei belastingsubsidies voor de hogere inkomens.”
Bron: (papieren) Tubantia, 15 februari 2012.
Ik stelde al eerder dat mensen die claimen dat onze verzorgingsstaat een egaliserend effect het zand uit de ogen moeten halen. Uit een rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau bleek dat hogere inkomens een bovengemiddeld deel van de overheidsuitgaven ontvangen in de vorm van de hypotheekrenteaftrek en cultuur- en onderwijsvoorzieningen.
En nu blijkt ook nog eens dat arme mensen procentueel evenveel kwijt zijn aan de belastingdienst als midden en hogere inkomens (gemiddeld zo’n 42%). Dit is volgens hoogleraar Flip de Kam te wijten aan het feit dat arme mensen een groter deel van hun inkomen consumeren en daardoor een groter deel van hun inkomen kwijt zijn aan btw een accijnzen. Ook de premie voor de ziektekosten tikt behoorlijk aan in dit plaatje. Hoe sociaal is dit sociale beleid nog?
In ieder geval sterkt het bovenstaande verhaal mijn overtuiging dat we het gehele belastingsysteem moeten afschaffen en vervangen met een vlaktaks richting de 0%, met een belastingvrije som van €12.500,-. Opvallend is dan ook hoe De Kam stelt dat we de belastingen nóg hoger moeten maken. Zit hij er dan echt niet mee dat mensen met een laag inkomen op dit moment zo’n 42% kwijt zijn aan de overheid?
(Kleine voetnoot is dat me niet duidelijk werd hoe hogere inkomens zo’n 42% van hun inkomen kwijt zijn aan de totale collectieve lasten als het toptarief 52% is. Een geval van aftrekposten? Het onderzoek is tot nu toe alleen gepubliceerd in het economenvakblad ESB, waar ik geen toegang tot heb. Wanneer het onderzoek openbaar is zal ik hier zeker nogmaals over berichten.)
Zie ook: Van progressieve belasting naar een vlaktaks.
